Zapraszamy na wykład Zbigniewa Gluzy – redaktora, inicjatora i szefa podziemnej „Karty”, działacza opozycji w czasach PRL. Tematem będzie: Postulat Polski Niepodległej – Zdzisław Najder wobec Peerelu i III RP.
9 czerwca (wtorek) o godz. 12.00
Uniwersytet Opolski
Collegium Maius
Aula Błękitna, III piętro
Kopernika 11a
Zdzisław Najder (ur. 1930, Warszawa – zm. 2021, Warszawa) w ciągu siedmiu dekad publicznej aktywności występował w trzech zasadniczych rolach. Do 1981 roku budował swą opozycyjną tożsamość, definiując Polskę Niepodległą jako cel. W czwartej dekadzie życia stał się zdeklarowanym przeciwnikiem systemu sowieckiego i wasalnych peerelowskich władz, co w 1983 roku poskutkowało wydanym na niego wyrokiem śmierci.
W 1990 roku, po anulowaniu wyroku, wrócił z emigracji do Polski z gotowością do współtworzenia jej demokratycznego ustroju. Na wszystkich tych etapach pozostawał w roli politycznego autsajdera, który twardo oceniał rzeczywistość według własnych kryteriów. Jego autobiografia Wywrotowiec, będąca chronologicznym montażem tekstów z całego życia, odpowiada na kluczowe pytanie: Jakiej Polski domagał się ten wybitny conradysta, twórca Polskiego Porozumienia Niepodległościowego, profesor Uniwersytetu Opolskiego?
Zbigniew Gluza (ur. 1955, Warszawa) – redaktor. Inicjator i szef podziemnej „Karty” (1982–1990) i niezależnego Archiwum Wschodniego (1987–1996), prezes Ośrodka KARTA (1990–2024). Redaktor naczelny kwartalnika „Karta” (1990–) i wydawnictwa KARTY (1990–2024), autor, współautor, redaktor i wydawca kilkuset publikacji i wystaw. Przewodniczący Rady Programowej Domu Spotkań z Historią (2006–2021), przewodniczący Komitetu Ogrodu Sprawiedliwych w Warszawie (2014–2022). Inicjator archiwistyki społecznej, dialogu polsko-ukraińskiego, programów dokumentacji imiennej okupacji sowieckiej i niemieckiej, Księgi Stulecia Niepodległości. Odznaczony przez redakcję „Tygodnika Powszechnego” Medalem św. Jerzego za „walkę z niepamięcią”. Uhonorowany wraz z KARTĄ Nagrodą „Rzeczpospolitej” im. Jerzego Giedroycia za działalność w imię polskiej racji stanu. W listopadzie 2009 roku odebrał w imieniu KARTY Nagrodę Dwudziestolecia Odrodzenia Niepodległej Polski – Pro Publico Bono. Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
